مقاله: آیا هنرمندان رپ فارسی هم شاعر هستند؟


Mc (2)
MC، کسی که اسم او در سر تا سر هیپ هاپ به چشم می خورد، این شاعر حرف های خیابانی، این هنجره ی نسل هیپ هاپ، همیشه با حرف‌های خودش خیابان‌های برانکس تا پاریس و نیویورک تا تهران را پر از کلمات، پر از راز های این نسل کرده است.
MC که متولد فرهنگ هیپ هاپ آمریکاست (که اولین فرهنگ نام گذاری شده به اسم هیپ هاپ است) پارتی‌های نسل خود را پر می‌کرد و خیابان‌ها لبریز از این MC ها بود که به زندگی در لحظه‌ی خود در خیابان مشغول بودند. با مطالعه ی تاریخ این فرهنگ به رسم و رسومات این جوانان به سادگی می توان پی برد. خیابان پر از خشونت است، هر کس به دنبال برتری و جذب احترام اطرافیان و محله‌ی خود و حتی محله های دیگر است، از این رو ام سی‌ها رو در روی هم برای محک زدن خود و برای تخلیه‌ی این خشونت به مسابقه‌های تن به تن و حتی گروهی می‌رفتند که در زبان انگلیسی از آن به عنوان Battle یاد می‌شود که متناسب با شرایط، با صدای خالی یا با موسیقی از طرف دی جی همراه بود.
از جمله دیگر سنت‌ها، سنت «سایفر» (Cypher) است که جمعی از دوستان در کنار یکدیگر جمع می‌شوند و به طور زنده و به صورت فی‌البداهه برای یکدیگر از دغدغه‌ها یا آرزوهای خود می‌گفتند و یا به طنز به شوخی کردن با یکدیگر می‌پرداختند که یوتیوب پر است از این ویدئو های قدیمی.
به مجموع این دو سنت Free Style گفته می‌شود که در ذات هر دو سنت تکیه اصلی بر بداهه سرایی است. هر چند که در سطح هیپ هاپ جهانی، این سنت‌ها دستخوش تغییراتی شده‌اند به گونه ای که کمتر فری استایلی وجود دارد که ام سی‌ها به طور کاملا بداهه شروع به شعرخوانی کنند. اجراهای زنده‌ی ویدئویی که توسط ام سی‌ها ضبط و پخش می‌شود هم فری استایل نامیده می شوند، خواه این اجراها از پیش نوشته شده یا بداهه باشند.
این سنت و ذات ام سی است که با کلمات درگیر است، که با چینش کلمات در کنار هم تصویری از حرف هایش را نمایش می‌دهد. به دلیل همین ذات اوست که این حرف ها کم کم سمت و سویی ادبی می‌گیرد.
هیپ هاپ ایران یا بهتر اشاره کنم «رپ فارسی» مملو از ام سی‌هایی است که از بدو تولد فرهنگ، خود را در گیر کلمات یافتند. به دلیل سنت شعر و شاعری فرهنگ ایرانی و این خطابه که ام سی ها در سر تا سر جهان خود را شاعر می نامند، لازم است که بررسی شود: آیا از لحاظ شعر و شاعری در ایران می توان ام سی های ایرانی را شاعر و نوشته هایشان را شعر نامید؟
برای بررسی این مهم نیاز به جستجویی عمیق در شعر فارسی داریم.

شعر چیست؟

به راستی شعر چیست؟ آیا می‌توان تعریفی جامع و مانع از شعر ارائه داد؟ مسلما خیر، زیرا ذات شعر دارای ابهام است همان طور که معنی یک شعر را نمی‌توان به نثر تبدیل کرد و همیشه قسمتی از آن لنگ می‌زند. شعر نوعی کار ذهنی است و در این فاصله ی بین مغز تا نوک قلم که به وسیله ی زبان طی می شود خیلی از مفاهیم به دام می افتد و به دلیل نقص زبان در بیان عادی قابل مطرح شدن نیستند. انسان وقتی این اشکال را می‌بیند، سعی می‌کند خود را در زبان غرق کند، زبان که به عبارتی کد و یا تصویری از اشیاء خارجی است در ذهن. با غرق کردن خود در زبان و نزدیک شدن بیش از اندازه به ذات کلمات، شاعر ساختار و حالتی ذهنی به یک مجموعه از کلمات خاص وارد می‌کند که از کنار هم قرار گرفتن این کلمات و معانی پشت تاریخ این کلمات و به کمک وزن هر کلمه، احساس هر کلمه و آوای هجایی هر کلمه و نحوه ی حرکت تصویری که این مجموعه از کلمات ایجاد می‌کنند، آن دسته از مفاهیم که در حالت بیان عادی قادر به انتقال آن نبودیم قابل انتقال می شوند. به عبارتی با به دام انداختن زبان در یک ساختار، کلمات را تبدیل به مجموعه ای از احساس ها و مفاهیم می‌کند که در چشم درون قابل دیدن می شوند. برای نمونه این حس شوریدگی و سرشار از عشق در این ابیات از مولوی یافت می‌شود:
تن تن تن ز زهره ام پرده همی زند نوا / دف دف دف از این طرب پرده درد ز رقرقی
گل گل گل شکفت و من بلبل بی نوا شدم / غل غل غل همی زنم در چمنش ز وق وقی
جم جم جم ز جام جم جمجمه ی مرا نوا / نی نی نی به دف زند کاتش عشق مطلقی
کاملا مشخص است. نحوه‌ی چینش این کلمات در کنار هم و انتخاب نوعی وزن ریتمیک، خود به خود آوایی سماع گونه در کلام به راه می‌اندازد که انگار مولوی در برابر ما حاضر است و ما با تمام وجود شوریدگی او را درک می‌کنیم.
زبان وسیله ی شاعر است. شاعر با دو چشم خود روابط انسانی و اشیا بیرونی را می‌بیند و او که زاده‌ی جامعه است این اشیا و روابط را در خود درونی‌شده می‌یابد. هر لغت نمادی در بیرون از چهار چوب تن انسانی دارد یا حداقل باید داشته باشد. شاعر در میان اشیا و روابط خود را غرق می‌کند و پیوسته در این غرق شدن‌ها در مقابل چشم درون خودش روابط را متصل به جان خود می‌یابد. هنگامی که الهامی بر شاعر وارد می شود، به قول دکتر رضا براهنی: «رعد و برقی است که در یک لحظه همه جا را روشن می‌کند و این شاعر است که در تاریکی بعد از آن، آن چه از روشنایی به یاد دارد را می انگارد.» شعر کلی گویی نیست، دیدی دقیق بر جزئیات است. شعر منظره نیست، نوازش باد بر علفزار و دریاست. شعر، این خوب است و این بد است نیست، شعر دیدی باز است بر تمام جزئیات. اگر شعر به سمت کلی‌بافی برود هنرمند می‌تواند ساعت‌ها در مورد جامعه و خیابان‌ها صحبت کند بدون اینکه ذره‌ای مخاطب خود را در خیابان حس کند یا آن را ترسیم شده بیابد. شاعر با رجوع و رسوخ به جزئیات است که به طرحی نو یا دیدی نو می‌رسد و تصویر را زنده نگه می‌دارد و شنونده را به درون جزئیاتش می‌آورد که دنیایی را از دید جزئیات خودش برای او مجسم می‌کند. کلی گویی چیزی جز ضرر و لطمه به شعر نیست:«کلی گویی آفت شعر است.»
ساختاری که شاعر بر مجموعه ای از کلمات وارد می کند بدون تناسب با محتوایش نیست، به عبارتی بدون تناسب با اشیا و روابط نیست. شاعر هنگام آفرینش کلمات که مصالح او هستند به هر کلمه جان و روحی می‌دمد که در کنار دیگر کلمات و در مجموعه‌ی شعر زنده است و در خارج از دنیای آن شعر دیگر آن کلمه نماد آن حس و احساس و آن رابطه نمی تواند باشد زیرا از هم نشینی با دیگر عناصر شعر است که آن کلمه زنده می شود و به طور قائم در مقابل چشم درون ما می‌ایستد.
به این شعر از فروغ فرخزاد دقت کنید:
من از تو می مردم
اما تو زندگانی من بودی
تو با من می رفتی تو در من میخواندی
وقتی که من خیابان را
بی هیچ مقصدی می پیمودم
تو با من میرفتی…
به اولین جمله ی این شعر دقت کنید« من از تو می مردم
این جمله اگر جدا از شعر و بر روی دیواری نوشته شود بی معنا خواهد بود و به عبارتی غلط شمرده خواهد شد زیرا ساختار دستور زبان اجازه‌ی زندگی به این جمله را نمی‌دهد، اما این فرخزاد است که با ایجاد ساختاری بر روی مجموعه‌ای از کلمات باعث شده که «من از تو می‌مردم» دارای معنی شود و این همان ساختار است که می تواند اشیا و روابط آن را دقیقا به صورت احساس منتقل کند. این همان ساختار است که «از» را از حرف اضافه به پلی واصل میان مردن و دو انسان کرده است.
حال خود زبان که وسیله ی شعر و جز شعر است، در خود شعر، نوعی زندگی دارد که توسط خالق شعر آفریده می‌شود و از دیدگاه تئوریک به سه قسم تقسیم بندی شده است: ۱. گریز از مرکز، ۲. رجعت به مرکز، ۳. رفتاری بین گریز و رجعت
گریز از مرکز: زبان در این نوع برخورد از پذیرفتن الگوهای پیچیده (همانند مثال فرخزاد) سرباز می‌زند و فقط ساختار های ساده و بیانی را پذیراست، به گونه‌ای که این نحوه ی برخورد با زبان را مناسب نثر می‌دانند.
این برخود خود را در گروه بیان اتفاق و روایت قرار می‌دهد که فقط بگوید «چه شد و چه نشد» و کاری با خود زبان ندارد، دنبال درگیری کلمات نیست و کلمات را به دنبال یک مسیر مشخص به راه میندازد.
این زبان در گرو نثر است که به دنبال وقایع در حال دویدن است، به عبارتی هنگام خواندن نثر به دنبال وقایع می‌رویم و نه خود زبان و این زبان است که خود را وقف روایت کرده است.
رجعت به مرکز: زبان در این حالت مورد حمله ی الگو های خارجی است که توسط شاعر بر زبان تحمیل می‌شود. در این زبان کلمات در کنار یکدیگر معنای دیگری دارند، زندگی در ساختار بر آن ها تحمیل شده (همانند مثال فرخزاد). این ساختار از زبان و صرف و نحو آن به عنوان وسیله استفاده می کند که بتواند آینه‌ی کدر کلمات روزمره که توسط همه‌ی مردم استفاده می‌شود را پاک کد و تصویری از جهان در سینه‌ی هر کلمه زنده کند. آن قدر این کلمات را می‌تراشد و صیقل می‌دهد که جز در آن ساختار و در آن شعر، آن معنی را ندهد. پس کلمات این ساختار پیوسته در درون خود زنده می‌شوند و هر بار که می‌خواهند زنده بودن خود را عرضه کنند در مسیری از درون خود به درون خود، دایره وار هجرت می کنند و از این روست که این ساختار را مناسب تر برای شعر و تمام پیچیدگی های آن عنوان می‌کنند. در این ساختار کلمات پیوسته در مقابل ما قرار دارند و زنده‌اند. می‌توان درون آن ها زنده بود و زندگی کرد، پس می توان نتیجه گرفت که «نثر پیوسته باز می‌کند و بر سطح می‌گسترد اما شعر بسته می‌شود و بلند می‌شود.»
این نحوه های برخورد با زبان یکی از محل‌های جدایی شعر و نثر است که به وضوح قابل مشاهده است.
هر نوشته‌ای که شعر خطاب شود پس از تولدش و آفرینشش باید پوستش را کند، غاری در آن حفر کرد و ساختار آن را بررسی کرد که آیا می توان این نوشته را شعر خطاب کرد؟
هر شعری از سه بخش بزرگ تشکیل می شود: ۱. شکل ظاهری شعر، ۲. شکل ذهنی شعر، ۳.محتوا
که بررسی و پیوند هر یک از این بخش‌ها با یکدیگر می‌تواند مظهر کمال یا ضعف یک شعر یا رد شعر بودن آن شود.
شکل ظاهری: عبارت است از نحوه ی دیده شدن شعر بر روی کاغذ در مقابل خواننده، از نحوه ی علامت گذاری تا چینش جمله‌ها و حتی سطر بندی که باعث خوانش صحیح شعر می‌شود و دیگر اینکه شکل ظاهری چون از روی کاغذ توسط شاعر خوانده می‌شود، شکل تصویر ذهنی شعر در برابر چشم درونی خواننده است، که مکث‌ها و سکوت‌ها و یا حتی سرعت خوانش هر کدام از کلمات و زندگی آن ها در ساختار زبان تاثیر می‌کذارد.
شکل ذهنی شعر: ستون تمام و کمال شعر است به گونه ای که کلمات و ساختار متحمل بر زبان و تمام جوانب شعر بر روی آن استوار است. شکل ذهنی شعر را می‌توان عامل یکپارچگی شعر دانست یا عامل پراکندگی آن، می‌توان آن را نحوه‌ی حرکت تصاویر شعر نامید یا نحوه‌ی چینش و نشان دادن روابط شعر دانست. شکل ذهنی با تک تک تصاویر و استعاره ها و نماد ها خود را به ما نشان می دهد، حرکت تصاویر و تفکر را از آغاز تا به پایان به ما نمایان می‌کند و ما تحت تاثیر همین ستون شعر که همه‌ی چینش ها و تزئینات حول آن رخ داده قرار می‌گیریم. به عبارتی همان فرم تصویری شعر در مقابل چشم درون را شکل ذهنی شعر نامیده می‌شود.
محتوا: از دو عنصر تشکیل می شود، «احساس» و «اندیشه» که تمامی شعرای جهان را می‌توان به وسیله‌ی همین دو عنصر محتوا تقسیم بندی کرد. شاعرانی که صرفا شعری احساسی دارند و فقط حس خود را بیان می‌کنند و شاعرانی که مبلغ اندیشه‌اند یا شاعرانی که مجموع احساس و اندیشه‌اند.
محتوا شیره‌ی جان تصاویر است. تصاویری که توسط شکل ذهنی شعر با ترتیبی خاص حرکت می‌کند، در نتیجه به یک محتوا منجر می‌شوند. به عبارتی می‌توان گفت که محتوا حاصل شکل ذهنی شعر و حرکت تصاویری است که بیان می‌شود و از شکل ذهنی شعر قابل استنباط است و به وسیله ی این شکل ذهنی است که می‌توان اثر گذاری کند.

آیا هنرمندان رپ فارسی هم شاعر هستند؟

ام سی به دلیل اینکه صدایش عضوی جدایی ناپذیر از ذاتش است به طور قطع شکل ظاهری شعر را باید حذف شده قلمداد کرد زیرا این شعر توسط خود او خوانده می‌شود و به علت فلو (Flow) خاص موجود در هر شعر، حتی یک شعر را می‌توان از روی نوشته به چند حالت و فلو خواند، در حالی که شاعر یک فلو را مد نظر نوشته‌ی خود قرار داده است.
نحوه‌ی برخورد ام سی‌های ایران با زبان، اگر بخواهیم همه را در نظر بگیریم، به صورت میان روی بین رجعت و گریز از مرکز است زیرا اکثر قریب به اتفاق این نوشته‌ها زبانی ندارند که فقط درون آن شعر و برای تصاویر آن شعر زنده باشد و آن چنان زبان به دنبال حرکت خطی می‌گردد که می‌توان آن را به طرف نثر بکشاند (به استثنای بعضی از نوشته‌ها که عملا جنبه ی روایت داستان دارند.)
خود به خود به دلیل این رفتار میانه با زبان توسط اکثریت ام سی‌ها که به استثنای چند تن، دیگران به زبان اهمیت نمی‌دهند و فقط آن را وسیله می‌دانند، یعنی آن را به عنوان هدف شعر مد نظر ندارند و به دلیل همین بها ندادن است که اکثریت، از ظرفیت‌های زبان حداکثر استفاده را نمی‌برند و هر وقت خواندن آن‌ها شروع می‌شود، شنونده خود چه ایده‌های کامل تری ندارد تا به نوشته اضافه کند و آن را هر چند کم به کمال نزدیک‌تر کند.
اگر در میان هنرمندان رپ فارسی جستجو کنیم به اشعاری بر می‌خوریم که از شکل ذهنی منسجمی بر خوردارند. به نحوی شعر از میان سکوت پرتاب می‌کنند و تصاویر را می‌گردانند و شعر را به پایان می‌برند که شنونده پس از پایان آهنگ سه دقیقه‌ای حدود ده دقیقه در تصاویر زندگی می‌کند یا به دنبال آن است که در این شهر فرنگ سه دقیقه‌ای بارها و بارها خود را غرق کند.
به این قسمت از شعر «با من قدم بزن» از سورنا توجه کنید:
با من قدم بزن، من هوای تو رو نفس می‌کشم / دست بیار به سمتم از کل دنیا دست می‌کشم
دلیل بیداری توی شب‌های منن روزهای تو / حرفه‌ای ترین قاب بسته روی لب‌های منن گوش‌های تو
به تصویر «حرفه ای ترین… گوش های تو» در آهنگ دقت کنید. در تصور ، انگار در یک حرکتی سینمایی، دوربین بر روی لب‌های خواننده قرار می‌گیرد. این استفاده و حرکت تصویر یکی از نمونه های زیبا در رپ فارسی است.
این که ساختار ذهنی شعری در آثار اکثر هنرمندان رپ فارسی موجود است جای هیچ تردیدی نیست که در سری مقالات تحلیل شعر به هر کدام از شعرا خواهم پرداخت.
از لحاظ محتوی رپ فارسی در حال پیشرفت شگرفی است. هنرمندان دایره‌ی وسیع مطالعاتی دارند. به عنوان مثال «نمیدونم» از فدایی که آهنگی فلسفی است با محتوایی جدید که ترکیبی دقیق از احساس و اندیشه است یا آهنگ نقادانه‌ی «بنگ» از هیچکس، «روزنامه ی صبح» از صفیر، «هنر» از آیین، مثال هایی از بیان اندیشه در چهار چوب رپ هستند.
با این تفاسیر از سه عنصر شعر فقط شکل ظاهری است که رپ فاقد آن است و با رفتاری بین رجعت و گریز از مرکز با زبان، هر قدر که به سمت نثر می‌گراید، همان اندازه به سمت شعر می‌آید که به کمک همین ساختارها، گاه احساسات پیچیده‌ی خالق خود را بیان می‌کند.
پس می توان به نوشته‌های ام سی‌های ایرانی شعر گفت و آن‌ها را شاعر خطاب کرد.
اگر از دیدگاه وزنی و آوایی بخواهیم نیم نگاهی بر آثار ام سی‌ها بیندازیم به طور قطع می‌توان کفت بیشترین کار را از آهنگ و صدای کلمه در تاریخ شعر ایران را این هنرمندان از زبان می‌کشند که در مقالات بعدی به بررسی آن خواهم پرداخت.
باید توجه داشت که هر نوشته‌ی رپی شعر نخواهد بود و به تبع باید مورد بررسی قرار گیرد تا شعر بودن آن تایید شود.
شعر «کلمه‌ی عبور» از پیشرو را بشنوید. مثالی کامل برای این مقاله است:
با جمله ای سطحی شعر آغاز می‌شود، صفتی ساده مثل «مافیای قرن» به چشم می‌خورد و در ادامه با یک جدال درون شعری مواجه می شویم:
دورش پر حامیای رپ حیف / رضا نداشته زبون عامیانه هرگز
یکی از سطحی‌ترین جدال‌های حاضر در این سطر، این پر بودن دور شاعر در عین نداشتن زبان عامیانه است.
در ادامه استعاره‌ی اسکناس‌های آبی و زرد را در شعر داریم. شعر با تصویرهایی از شهرت و زندگی پر خطر یک خواننده با ترکیبی خوب از تصاویر جلو می‌رود و بعد از این تخیل مستقیما سطری از واقعیت «دود و دم» بر می‌خوریم که پس از آن بهترین جمله‌ی شعر با زندگی در ادامه ی دود و دم به گوش ما می‌رسد.
میشه خدا بود و واسه بارون آسمون و زدش
شعر ادامه ای رئال به سر می برد تا پایان.
این شکل ذهنی شعر که از گفتگوی یک طرفه تا تخیل و ورود به تصاویر رئال از انسجامی تقریبی برخوردار است که وقتی کلمه‌ی خلسه در آخر شعر ادا می‌شود می‌توان تصور کرد که واقعیت‌ها خیال و خیال ها واقعیت بود.
شعری که تقریبا همه‌ی جوانان حداقل یک بار به آن گوش داده‌اند، مثالی قابل توجه است. «یه روز خوب میاد» از هیچکس
شعری که تصاویر آن تکه به تکه به صورت شنونده می‌خورد و چه تصاویری با چه زاویه ی دیدی. چیزی مهم که در نحوه ی نگارش شعر انجام شده و خبر از خبره بودن شاعر آن می‌دهد این است که با توجه به چند سطر اول شعر پیداست که در هر سطر و در بیان هر تصویر، اول زمینه داده می‌شود و سپس گره‌ی این بقچه از تصویر و معنا گشوده می‌شود و هر بار شنونده با این نحوه‌ی بیان متاثر می‌شود.
با هم دوست باشیم و دست بندازیم رو شونه های هم ،آهان ، مث بچگی ها تو دبستان / هیچ کدوممون هم نیستیم بیکار ، در حال ساخت و ساز ایران
واسه اینکه خسته نشی این بار / من خشت می‌زارم، تو سیمان
همین سطر گویای بحث است، وقتی «واسه این که خسته نشی این بار». کاملا در لحن کلمات و سبک چینش آن‌ها این حس همکاری موجود است و فقط تکه‌ی پایانی و ضربه‌ی نهایی نیست که با بیان «من خشت می‌زارم تو سیمان» تصویر را به اوج شکوفایی و کمال معنی خود می‌رساند.
نمونه ی نثر گونه‌ی رپ فارس شعر «مستی» از سورنا است. از وقتی نوشته‌های رپ «شعر» خطاب شوند تاریخ و تجربه‌ی شعر کهن و معاصر در عقبه و کنار این بخش از شعر قرار می‌گیرد و می‌توان این نوع از شعر را شکوفه ای جدید در تاریخ شعر دانست.
متن به طور کامل درگیر روایت است و یک نتیجه ی گیری نثر گونه، هر چند که عموما نثر معاصر دارای این چنین وزن آهنگینی نیست اما این نوشته با توجه به زبان ساده‌اش در گروی روایت بودنش و وزن کلامش بیشتر به نثر می‌گراید کما اینکه رگه‌هایی از شعر در تار و پود آن نهفته است.

چه چیزی شعر نیست؟

حال به این بپردازیم که چه چیزهایی شعر نیستند، مسلما یا چیزی است به نام نثر یا نه نثر است و نه شعر، نامی نمی‌دانم که بر آن بگذارم. اگر نوشته ای از سه عنصر اصلی شعر حتی فاقد محتوا باشد نمی توان بر آن نام شعر نهاد، حتی اگر رفتارش با زبان کاملاً رجعت به مرکز باشد.
محتوا خود متشکل از احساس و اندیشه است اما متن هایی در رپ فارس پیدا می شود که فاقد ارزش محتوایی هستند. این متون عمدتا فاقد حالت ذهنی‌اند و زبانی کاملا گریز از مرکز گونه دارند.
به سبب تنوع این افراد در این متون تغییر سبک و تکنیک نوشتار قابل ملاحظه است اما یک شعر یا نثر فقط مجموعه‌ای از آرایه‌ها نیست. یقینا عشق و دلبستگی نوعی احساس‌اند و یک حس جهان شمول‌اند. کدام هنرمندی در زندگی خود دنبال اغوا کردن دیگری نرفته است؟ کیست که میل به جنس مخالف خود نداشته باشد؟
اما این متون مذکور در مورد عشق و حس های انسانی، «احساساتی» می‌شوند و به جای ایجاد کردن یک دید از این حس، به کلی‌بافی در مورد آن می‌پردازند و از احساساتی شدن‌های یک نوجوان ۱۴ ساله سر در می‌آورند که به طرز عجیبی آزادی جنسی در آن ها وجود دارد و زندگی‌هایی که در این متون مورد بحث قرار می‌گیرد بیشتر به زندگی پاپ استارهای هالیوود شباهت دارد چه برسد به بورژوا‌های تهرانی یا عرب نشین!
مسلما این متون شعر نیستند هر چند که به عنوان موسیقی رپ در کنار دیگر آثار برجسته حضور دارند و قشر نوجوان جامعه را درگیر خود کرده‌اند و متاسفانه عده‌ای صاحبان این متون را جزئی از رپ فارسی می‌دانند اما منتقد وظیفه دارد که حقایق را بگوید.
باید دید که این شعر از کوران تاریخ سر بلند بیرون خواهد آمد و شعر خواهد ماند یا خیر.

لازم به ذکر است که این قلم بر تفاوت‌های بین تک تک شعرا و اشعار آگاهی کامل دارد و آن را درک می کند ولی این مقاله بررسی کلیت این اشعار را می طلبید. همانطور که در مقاله ذکر شد در مجموعه مقالات تحلیلی شعر به جزئیات شعرا و اشعار خواهم پرداخت.
نویسنده: علی راوی        منبع: کلاه استدیو

نظرت چیه...؟

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s